FM El Kitabı (FM Manual Çevirisi) - Oyuncu Özellikleri

[Walter Sakana]

Zihinsel (Mental) Özellikler

İdeal olarak oyuncularınızın her birinin zihinsel (mental) olarak güçlü olmasını istersiniz. Eğer oyuncularınız yüksek mental özelliklere sahipse başarı için doğru yoldasınızdır - iyi bir yetenek dengesine ve sorumluluğa, bunun yanında takımları için her şeylerini verecek azimli ve bağlı oyunculara sahip olacaksınız.

Saldırganlık (Agression): Bu, bir oyuncunun oynama mentalitesine dayanan tavrını yansıtır, ancak bir çirkeflik göstergesi olması zorunlu değildir. Daha agresif (saldırgan) bir oyuncu kendisini belki de bir yada iki sarı karta neden olacak her olaya (mücadeleye) dahil etmeye çalışacaktır. Daha düşük agresifliğe (saldırganlığa) sahip bir oyuncu belki durumlardan kaçınacak ve ancak kendi güvenli bölgesine çekilecektir.


Çevirmen Notu: Doğrudan çevirmeye kalkınca gördüğünüz gibi biraz karışık oldu, o yüzden bu özelliği yukarıda yazılanlar ışığında açıklamaya çalışayım.

Saldırganlık özelliği bir oyuncunun sahadaki mücadele tavrını yansıtır. Bu özellik yüksekse her topa gözü kara giren bir oyuncu olduğunu, orta düzeydeyse mücadeleye normal ölçülerde girdiğini, düşükse mücadeleden kaçındığını anlayabiliriz. Doğal olarak bu özelliği yüksek oyuncuların sıklıkla kart görme ihtimalleri yüksektir. Yani özetle hem yararlı hem zararlı olabilen bir özellik, kişisel görüşüm 12-16 arasında olması idealdir.

Önsezi (Anticipation): Bir oyuncunun bir olayı ne kadar iyi kestirip (tahmin edip) tepki verdiğidir. Burada bir oyuncu yüksek özelliğe sahipse eğer oyunu iyi okuyabilir ve durumlara diğerlerinden daha çabuk (hızlı) tepki verebilir. Bu özellik "Topsuz Oyun (Off The Ball)" ile iyi çalışır.

Cesaret (Bravery): "Ne kadar bağlı ve hakikaten cesur bir oyuncu". Daha cesur oyuncular mücadelede sakatlanma riskini daha çok göze alır. Daha ürkek oyuncular ise bundan kaçınabilir.

Soğukkanlılık (Composure): Oyuncunun zihinsel metaneti ve yeteneğidir, bilhassa topla birlikteyken. Soğukkanlı bir oyuncunun büyük bir gol şansı veya zorlu defansif baskı ile yüzleştiğinde, takımı için faydalı olacak daha akıllıca bir karar verebilmesi mümkün olacaktır.

Konsantrasyon (Concentration): Bu, bir oyuncunun olaydan olaya dayanarak konsantrasyonunu yansıtır. Burada yüksek derece, oyuncu daha güçlü ve uzun konsantre olabilir anlamına gelir ve oyunun sonlarındaki olaylara tepki vermesinin başlardaki kadar iyi olması mümkün olacaktır. Daha düşük konsantrasyonun oyuncularda odaklanma kaybına ve belki de maçın kritik dakikalarında hatalar yapmalarına yol açtığı görülür.

Yaratıcılık (Creativity): Bu bir oyuncunun görüş gücü (sahayı) ve potansiyel bir açığı görebilme yeteneğidir, o açığı kullanması (değerlendirmesi) şart değil. Bir oyuncu avantaj sağlayabilecek bir şeyi görebilir ancak onu değerlendirmesi için ayrıca tekniksel beceri gerekir.

Kararlar (Decisions): Bir oyuncunun çoğunlukla (çoğu zaman) doğru kararı verebilme yeteneğidir. Bu özellik her mevkide önemlidir fakat topu daha çok görecekleri (topla daha çok buluşacakları) ve bazı seçenekleri olacağı için stoperler ve orta sahalar için muhtemelen daha önemlidir.

Azim (Determination): Gayeye ulaşma bağlılığı. Azimli bir oyuncu kazanma yolunda her şeyini verir. Cesaret (bravery) ile bağlantılıdır - bu iki özellik benzer olduğundan bir oyuncuda bu özelliklerden biri yüksekse muhtemelen diğeri de yüksek olacaktır.

Özel Yetenek (Flair): Yaratıcılık için doğal bir yetenek, ne yapacağı belli olmaz. Özel yeteneği çok olan bir oyuncu herhangi bir takımda ofansif gücün kilit parçalarından biri olacaktır ancak aynı zamanda ondan en iyi şekilde yararlanmak için taktiksel kısıtlamaya da (taktiksel disiplin) ihtiyaç olabilir. Özel Yetenek ve Yaratıcılık (creativity) birlikte iyi çalışır.

Sözü Geçerlilik (Influence): Sözü geçerlilik, oyuncunun herhangi bir çaba olmadan (gerektirmeden) olayları veya diğer oyuncuları etkileme yeteneğidir. Yüksek Sözü Geçerliliğe sahip bir oyuncu sahanın lideri olacak ve takım arkadaşları bu oyuncuların etrafında toparlanmaya meyillli olacaktır.

Topsuz Oyun (Off The Ball): Bir oyuncunun topsuzken hareketliliğidir. Önsezi (anticipation) ile benzerdir, bir oyuncunun özellikle de ofansif oyuncuların bir durumu değerlendirme ve sonra koşu yaparak kendini tehlikeli bir pozisyonda (rakip için) pas almaya müsait hale getirebilmede ne kadar iyi olduğunu yansıtır.

Pozisyon Alma (Positioning): Pozisyon alma, bir oyuncunun bir pozisyonu okuma ve gelişen pozisyonda kendine mümkün olan en iyi şekilde pozisyon aldırma yeteneğidir. Önsezi (anticipation) ilk etapta kendisine yardımcı olacaktır ancak asli pozisyonuyla bağlantılı olarak, bu özelliğe intikal eder. Yüksek bir puan oyuncunun daha iyi pozisyon almasını sağlar.

Takım Oyunu (Teamwork): Oyuncunun taktiksel talimatları ne kadar iyi takip ettiği+ uyguladığı ve takım arkadaşlarıyla ne kadar iyi anlaştığını (saha içinde) yansıtır. Bu özelliği yüksek oyuncularla dolu bir takım bir ekip olarak daha iyi çalışacaktır. Bu özelliği daha düşük oyuncular gevşeyecek ve takımın bir parçası olmayacaktır.

Çalışkanlık (Work Rate): Bu, oyuncunun sıkı çalışma için zihinsel yatkınlığını yansıtır. Yüksek olması bir oyuncunun maçın başından sonuna kadar çalışmayı istemesini sağlar, ama bunu yapabilmesi için gerekli fiziksel özelliklere ihtiyacı olacaktır. Yine de, takımınızda olması takdire değer bir özelliktir.

[Walter Sakana]

Tekniksel (Technical)

Bu özellikler; "Elit"i "Çok İyi"den ve "Çok İyi"yi "geri kalanlar"dan ayıran futbol dünyasının asıl yemeğidir. Bunlar oynama özellikleridir, oyuncularınızın çoğu için tablodan bakacağınız uygun reytinglerdir ve kadronuza katmak istediğiniz elit oyuncular için üst düzey reytinglerdir.

Kornerler (Corners): Oyuncunun bir korner atışını ne kadar iyi kullanabileceğini yansıtır. Duran toplarda avantaj sağlamak önemlidir ve topu kilit noktalara atacak kabiliyetli bir korner atıcısına sahip olmak yararlıdır.

Orta Yapma (Crossing): Oyuncunun topu uzak bölgelerden ceza alanına ortalama becerisini yansıtır.

Top Sürme (Dribbling): Bu, oyuncunun topu sürme yeteneğini yansıtır. Bu tamamen onun top ayağındayken ki maharetidir - Hızı, Hızlanması, Çevikliği ve Dengesi bunların hepsi farklı şartlarda top sürmesine yardım edecektir, yüksek top sürme özelliği de farklı durumlarda yardım edecektir. Rakibi geçmek için top sürme özelliği tek başına yeterli değildir.

Bitiricilik (Finishing): Oyuncunun şans yakaladığında topu ağlarla buluşturabilme yeteneğidir. Yüksek bir bitiricilik özelliği çoğu zaman şutun kaleyi bulmasını ancak daha kötü bitiriciliğe sahip bir oyuncuyla kıyaslanırsa kalecinin uzanamayacağı yerleri bulmasını sağlar. Bu tamamen oyuncunun dikkatli/doğru bir şut gerçekleştirme yeteneğidir - Soğukkanlılık (Composure) ve Kararlar (Decisions) bir oyuncunun sürekli skor üretmesi açısından ayrıca önemlidir.

İlk Dokunuş (First Touch): Bir oyuncunun topu alırken ilk dokunuşunun ne kadar iyi olduğudur. Daha yüksek bir ilk dokunuş puanı oyuncunun topu daha çabuk yakalayabilmesini ve daha sonraki hareketi için yararlı bir konuma getirebilmesini sağlar (topu çabucak kontrol edip önüne almasını). Daha düşük bir ilk dokunuş puanına sahip oyuncular topu kontrol etmede zorlanır ve eğer hemen pres gelirse topu kaybedebilirler.

Serbest Vuruş Kullanma (Free Kick Taking): Oyuncunun serbest vuruş kullanmada ne kadar iyi olduğunu yansıtır. Bu, hem kaleye atılan direkt şutlar hemde topu uzak veya derin noktalardan tehlikeli bölgelere gönderme açısından geçerlidir. Serbest vuruş kullanmada maharetli bir oyuncu çok değerli olabilir - onlardan sezonda beş serbest vuruş golü + beş asist ekleme büyük bir katkı olabilir.

Kafa Vuruşu (Heading): Bu bir oyuncunun hava topu mücadelelerindeki yeteneğidir. Kafa vuruşu tüm durumlar için geçerlidir ve sadece oyuncunun iyi kafa vuruşu yapabilme yeteneğidir. Kafa vuruşu ile özelliği daha üst seviyede kullanmak için Zıplama (ve birazda Güç) kombinasyonda oyuncunun boyu kadar büyük bir rol oynar.

Uzaktan Şutlar (Long Shots): Bu, oyuncunun uzaktan şut atma cesaretidir - ceza sahası dışından. Bu, büyük ölçüde bir tek başına özelliktir ancak oyuncunun sahip olabileceği ve uzaktan şutlarını tamamlayabilecek herhangi PPM'lere (preferred moves) dikkat edin.

Uzun Taçlar (Long Throws): Oyuncunun ofansif durumlarda avantaj sağlayabilecek uzun bir taç atışı kullanabilme yeteneğidir.

Markaj (Marking): Oyuncuların, asıl olarak defansif olanların, rakibi ne kadar iyi marke edebildiğidir. Eğer özellik yüksekse Markaj tek başına iyi bir iş yapmalarını sağlar, ancak diğer özellikleri hatırlayın - Güç, Topsuz Oyun, Önsezi - Markajın etkisinde iki oyuncunun fiziksel yapılarının kıyaslanması kadar bir rol oynayacaklardır.

Pas (Passing): Oyuncunun pas vermede ne kadar iyi olduğudur. Tekniği ve yeteneği uzun mesafelerde pas başarısını (yüzdesini) etkiler.

Penaltı Kullanma (Penalty Taking): Oyuncunun penaltı noktasından yeteneğidir. Burada yüksek özelliğe sahip bir oyuncu 9.15'te (penaltı noktasında) daha kendinden emin ve kabiliyetli olacaktır.

Top Kapma (Tackling): Oyuncunun top kapmada ve bu gibi durumlarda faul yapmadan ne kadar başarılı olduğudur. Yüksek top kapma özelliğine sahip oyuncular sürekli olarak topu temiz bir şekilde kazanacak ve daha kabiliyetli bir defansif oyuncu olacaktır.

Teknik (Technique): Teknik, bir oyuncunun tekniksel oyunundaki estetik kalitesidir - toplayken ne kadar zarif göründüğüdür. Yüksek teknikli bir oyuncunun daha düşük teknik yeteneğe sahip herhangi bir oyuncudan daha kolay şekilde hünerli bir pas veya uzun mesafeli top çıkarması olasılığı artacaktır. Teknik, bir dizi tekniksel özelliği (diğer bazı tekniksel özellikleri) etkiler.

[Walter Sakana]

Kalecilik - Tekniksel (Goalkeeping - Technical)

Kalecilere sıklıkla farklı bir tip olarak bakılır. Onlar Football Manager'da sadece kendileriyle ilgili kendi tekniksel özelliklerine sahiptir ve bunlar standart tekniksel özelliklerle yer değiştirir (her ne kadar bu alanların bazılarında görünmez olarak kalan özellliklere sahip olabilseler de - örneğin sıklıkla penaltı veya sertbest vuruş kullanan bir kaleci bu özelliklere sahip olabilir). Ayrıca şunu unutmayın, kalecilerin başarılı olabilmek için uygun fiziksel ve mental özelliklere de ihtiyacı vardır.

Hava Hakimiyeti (Aerial Ability): Bu, bir kalecinin hava toplarında topla buluşma yeteneğidir - yumruklama ve kavrama. Bu özelliği yüksek kaleciler bu ustalık isteyen durumlarla daha kabiliyetli bir şekilde başa çıkacaktır. Daha uzun boylu kaleciler ekstra bir avantaja sahip olabilir, ancak daha kısa olanların başarısız olacağı söylenemez.

Alan Hakimiyeti (Command of Area): Bu, kalecinin kendi ceza sahasına ne kadar iyi hakim olacağını ve savunma hattıyla ne kadar uyumlu çalışacağını etkiler. Alana komple hakim (yani yüksek Alan Hakimiyeti özelliğine sahip) bir kaleci pozisyonlarda içgüdüsel olarak, özellikle de gelen ortalarda (bu bakımdan bu özellik Alan Hakimiyeti (Aerial Ability) ile tandem çalışır) sorumluluk almaya bakacaktır. Not alın, yüksek bir alan hakimiyeti özelliği sadece ortalara çıkma eğilimini arttırır ve onları (ortaları) karşılaması zorunlu değildir.

İletişim (Communication): Bir kalecinin savunma hattıyla ne kadar iyi iletişim kurduğu ve takımın defansif bölümünü ne kadar iyi organize ettiğidir. Bu özelliğin yüksek olması daha iyi bir iletişim olarak yansır ve arka beşlinizin (veya fazlası) birlikte daha iyi çalışmasına yol açar, daha iyi defansif istikrar sağlar.

Tuhaflık (Eccentricity): Bu özellik kalecinin beklenmeyeni yapması ve tipik bir kaleci gibi davranmaması olasılığını ifade eder. Eğer bu özelliği yüksekse kendi ceza alanı dışında top sürmesi gibi şeyler sıradan olacaktır.

Kavrama (Handling): Kalecinin bir kurtarış yada boşta kalan bir topa hamle yaptığında topu ne kadar güvenli tuttuğudur. Daha fazla Kavrama olumsuz hava koşullarında yararlı olacaktır ancak genel olarak hava toplarında pes etmeyen bir kaleci faydalı olacaktır.

Degaj/Aut Atışı (Kicking): Bir kalecinin degaj yapmadaki (veya aut atışı) fiziksel gücüdür - bu tamamen ulaşabileceği (topu gönderebileceği) mesafeyi tanımlar. Pas ve Teknik özellikleri degajlarının (veya aut atışlarının) ne kadar isabetli olacağını belirler.

Birebirler (One on Ones): Kalecinin bir rakiple karşı karşıya durumda kaldığındaki yeteneğidir. Yüksek özelliklerde, kaleciler kendilerinden emin bir şekilde topu kazanmayı denemeye kendilerini empoze edecektir.

Refleksler (Reflexes): Kalecinin içgüdüsel reaksiyon kurtarışları yapmada ne kadar iyi olduğudur. Eğer yüksek bir refleks özelliğine sahipse öngörülemeyeni karşılaması ve kurtarış yapması daha başarılı olacaktır.

Öne Çıkma (Rushing Out): Kalecinin ara toplarını ve benzer durumları karşılamak için ne kadar iyi öne çıktığıdır (kalesinden). Bir kaleci burada ek olarak Hız (Pace) ve Hızlanmadan da (Acceleration) yararlanır.

Yumrukla Uzaklaştırmaya Eğilim (Tendency to Punch): Bu bir kalecinin tutabileceği bir topu tutma veya yumrukla uzaklaştırmaya karar verme tercihidir. Yüksek bir özellik, belki topu kavramasının mümkün olduğu durumlarda dahi yumrukla uzaklaştırmaya çalışması olarak yansır.

Atma/Dağıtım (Throwing): Kalecinin elleriyle topu ne kadar iyi dağıtabildiğidir. Yüksek bir özellik atışlarındaki isabeti arttıracaktır, her ne kadar Güç (Strength) ulaşabileceği (atabileceği) mesafede rol oynasa da.

Kaleciler ayrıca kendilerine verilmiş az sayıda Tekniksel özelliklere de sahiptir. Bunlar; İlk Dokunuş (First Touch), Serbest Vuruş Kullanma (Free Kick Taking) ve Penaltı Kullanmadır (Penalty Taking). Bu özelliklerin tanımını bir önceki Tekniksel başlığı altında vermiştik.

[Walter Sakana]

Değerlendirme:

Şimdi yukarıda yazılanlar ışığında birkaç değerlendirme eklemek istiyorum.

Öncelikle birbiriyle bağlantılı özellikleri ele alalım.

Oyuncular:

Hızlanma - Hız ile çok yakından.
Çeviklik - Hız, Hızlanma ve Denge ile.
Hız - Dayanıklılık ve Doğal Kondisyon ile.
Dayanıklılık - Doğal Kondisyon ile direkt olarak.
Önsezi - Topsuz Oyun ile.
Yaratıcılık - Tekniksel Özellikler ile.
Azim - Cesaret ile.
Özel Yetenek - Yaratıcılık ile.
Pozisyon Alma - Önsezi ile bir miktar.
Çalışkanlık - Fiziksel Özellikler ile.
Top Sürme - Hız, Hızlanma, Çeviklik ve Denge ile.
Bitiricilik - Soğukkanlılık ve Kararlar ile.
Kafa Vuruşu - Zıplama ve Oyuncunun Boyu ile ve Güç ile bir miktar.
Uzaktan Şutlar - PPM'ler ile (shoots with power gibi...)
Markaj - Güç, Topsuz Oyun ve Önsezi ile.
Pas - Teknik ile.
Teknik - Diğer bazı Tekniksel Özellikler ile.

Kaleciler:

Hava Hakimiyeti - Kalecinin Boyu ile bir miktar.
Alan Hakimiyeti - Hava Hakimiyeti ile tandem çalışır.
Degaj/Aut Atışı - Pas ve Teknik ile.
Öne Çıkma - Hız ve Hızlanma ile.
Atma/Dağıtım - Güç ile.

Bu tablo ışığında bir oyuncu alırken veya bir oyuncuya taktiksel komutlar verirken sadece tek bir özelliğine bakmamamız gerektiğini anlıyoruz. Örneğin "İyi Top Süren" bir oyuncu aradığımızda sadece Top Sürme özelliğine değil, aynı zamanda Hız, Hızlanma, Çeviklik ve Denge özelliklerine de dikkat etmemiz gerekiyor.

İkinci olarak Özellik Kategorileri ile ilgili açıklamaları okuduğumuzda her birinin ayrı bir öneme sahip olduğunu görebiliyoruz. Ve en önemlisi Tekniksel ve Mental özelliklerin Fiziksel özellikler yetersiz olduğunda pek bir işe yaramadığını anlıyoruz. Yani bir oyuncuda ilk olarak fiziksel yeterlilik aramalıyız ki Tekniksel ve Mental özelliklerini sahaya yansıtabilsin.

Bir başka dikkat etmemiz gereken nokta ise Azim ve Takım Oyunu gibi özelliklerin çok önemli olduğu.

Özetle; gördüğünüz gibi hiç bir özellik veya hiçbir özellik kategorisi tek başına yeterli değil. Yapmanız gereken öncelikli olarak fiziksel açıdan sizi yarı yolda bırakmayacak oyuncular bulmak ve bu oyuncularda yukarıdaki bağlantılı özellikleri değerlendirerek mevkisine göre gerekli diğer özellikleri aramak.

Mesela: Diyelim ki bir kanat oyuncusu arıyorum. Bu kanat oyuncusundan beklentim ise süratli olması ve iyi top sürmesi. Şimdi gerekli özellikleri çıkaralım.

İlk olarak sürat kısmını halledelim: Öncelikle bakacağımız özellik Hız. Hız ile bağlantılı özellikleri hatırlarsak Dayanıklılık ve Doğal Kondisyon özellikleri de vasatın üstünde olmalı. İkinci olarak Hızlanma. Bu özellik ile çok yakından bağlantılı olan Hız'ı zaten ekledik. Üçüncü olarak Topsuz Oyun özelliği yüksek olmalı ki boş alanlara etkili koşular yapıp topla buluşabilsin.

Şimdi top sürme kısmına geçiyoruz: Doğal olarak Top Sürme özelliğini ekliyoruz. Bu özelliğin bağlantılı olduğu Hız ve Hızlanmayı zaten eklemiştik, diğer ikisi Çeviklik ve Denge özelliklerini de ekliyoruz.

Şimdi listemizi yapalım:

Hız
Dayanıklılık
Doğal Kondisyon
Hızlanma
Topsuz Oyun
Top Sürme
Çeviklik
Denge

İşte, benim aradığım kanat oyuncusu bu. Tabi böyle bir oyuncu ararken eğer Barcelona, Man Utd gibi Dünya çapında bir takım yönetmiyorsak tüm bu özelliklerini "18-20" olarak aratmıyoruz Takımımızın seviyesine göre belirliyoruz. Örneğin Premier Lig'den orta düzeyde bir takım yönetiyorsam arama değerlerini minimum "14" olarak kabul ediyorum. Bank Asya 1.Lig'den bir takım yönetiyorsam o zaman alt sınırı "10-12" arası yapıyorum.

[DisCo]

Aslında çok güzel bir rehber olmasına karşın yönetimsel işlem olarak onaylanmadığı için aylarca sadece 1. mesajı görüntüleyebildiniz. Diğer mesajlar görünmeden kaldı. Geç olsa da durumu farkettim.

Şimdi herkese faydalı bir rehber olacaktır.

Walter Sakana'ya teşekkür ediyorum.