Cok guzel.
Sony bayilerinde 99 TL'ye satilacak, yani araci olan ithalatci firma aradan cikartilmis (Aral). Zira Aral 129.99 TL'ye sattigina gore, bu satis fiyatinin 30 TL'si vergilere gidiyor (tabii 99TL'lik fiyat KDV'yi iceriyorsa ve Sony dukkanlari Aral'in da ithal ettiginde kazandigi normal karlarini kazaniyorsa bu satisdan).
Not: Turkiye'de 90 TL'ye satilan FM, Steam uzerinden 60TL civarina satiliyor. Bu yaklasik 30 TL rakami tekrar karsimiza cikiyor.
Bunun yaninda dikkat etmemiz gereken baska seyler de var tabii.
Mesela Sony'nin bir sirketi var Turkiye'de. Mumessilllerle degil, kendi uzerinden satiyor urunlerini. Turkiye'de vergi de veriyor. Esasinda istiyorsa Turkiye'de bu DVD'leri bastirip, kutulayip, satabilir. Yanilmiyorsam da bu sayede sadece de KDV ve kurumlar vergisine tabii olur. Ithal urunlerin icerdigi vergiye degil.
Sega'nin Turkiye'de bir sirketi olsa ve ihtal vergilerinden muaf olmasina ragmen dusuk fiyata satmak yerine pahaliya satsa, %100 arkandayim. Ama boyle bir sirketleri yok. Sony gibi bir cok farkli urun satan bir sirket de degil Sega, yani Turkiye'ye sirket kurmasinin ne kadar yarari oldugu da soru isareti.
Turkiye'de yurt disinda uretilmis araba satin almis veya fiyatlarini karsilastirmis herkes de bilir bu durumu. Ayni araba Almanya'da 15 bin Euro, Turkiye'de OTV ile beraber 25 bin Euro. Bunun nedeni de arabanin ureticisi degil, odenmesi gereken vergiler.
Durumun yazdiklarimdan farkli oldugunu yazacak birisi varsa eyvallah, hep beraber okuyalim. Aksi takdirde Sony iyi, Sega (hatta ozellikle SI) kotu gibi bir sonuc cikartmaniz mumkun degil.
Diyelim iki sirket var. Birisi SO, digeri SE. Ikisi de ayni urunu uretiyor. Birisi Turkiye'de oyunun CD'sini basiyor ve satiyor, digeri yurt disinda yapiyor ve satiyor. Turkiye'de bir sirket bu oyunu alip, Turkiye'ye ithal ediyor.
Ikisi de 90 TL'ye satiyor oyunu Turkiye'de. ARGE maliyetleri urun basina 40 TL.
Reklam icin birisi 10 TL harciyor, digeri hic harcama yapmiyor.
Ikisi de oyunu perakendecilere %20 kalacak sekilde fiyatlandiriyor.
Iki oyun icin de Turkiye'de KDV odeniyor.
SE, Turkiye'de odedigi KDV disinda bir de Birlesik Krallik'da VAT (yani KDV) oduyor.
Bunun ustunde bir de oyun Turkiye'ye ithal edildigi icin vergi odeniyor.
SE, ithal oyun icin satis fiyati uzerinden vergi oderken, Turkiye'de SO sadece Kar uzerinden vergi oduyor. (Bu demek degildir ki Birlesik Krallik'da kurumlar vergisi odemiyor).
Eh tabii SO, SE'ye gore daha ucuza satabilir. Hatta ustune agresif bir reklam kampanyasi da yapabilir. Bu ne bir supriz, ne de SE'nin ayiplanmasini gerektiren bir durum. SO diger urunleri nedeniyle zaten Turkiye'de var. Ne Turkiye pazarina ne yeni girdi, ne de oyun satmak icin girdi. Muzik calar, bilgisayar, TV vs. satmak icin girdi.
SE Turkiye'de sirket kursun diyebiliriz. Turkiye'de bir sirket acip, Turkiye'de yatirim yapmak (ve yatirimini Turkiye'de kilitlemek) yerine, SE bir sonraki en iyi seyi yapiyor. Dijital bir urun sattigi icin bu satislari Steam uzerinden yapiyor ve ithalat vergilerini odemek istemeyenlere bir firsat taniyor. Bunu sadece Turkiye'yi dusunerek yapmiyorlar, Sili'yi, Hindistan'i, Misir'i da dusunerek yapiyorlar.
Hangi ornegi verirseniz verin, bir aciklamasi olacaktir. Bir veya bir baska tarafi karalama/koruma degil bu yazdiklarim. Sadece durum degerlendirmesi. Bir sirketin hangi karari neden aldiginin degerlendirmesi.
Not: Tabii rakamlari farkli aciklamak da mumkun. Vergiler degil, perakendecilerin oyundan istedigi pay daha buyuk olabilir ve Sony bu perakendeci payini azaltarak kendi dukkanlarinda oyunu satabilir. Veya ithalatci firmanin kar marji yuksek olabilir. Yani yukaridaki ornekte fiyatlarin yuksek olmasini vergilere yuklemek yerine, Aral gibi ithalatci, TeknoSA, MediaMarkt vs. gibi perakendecilere de yuklenebilir. Benim bildigim kadariyla Sega dunyanin her yerine oyunu ayni fiyata satiyor. Hatta Steam'e de ayni fiyata satiyor. Oyun Sega'nin elinden ciktiktan sonra fiyatlarin ne olacagini belirleyenler ise vergiler, ithalatci firma ve de perakendeciler.




